Co to jest menopauza?

Menopauza stanowi poważny problem kobiet w średnim wieku. Jest związana z utratą funkcji hormonalnej jajników. W tym okresie występują zaburzenia hormonalne (głównie niedobór estrogenów – hormonów wytwarzanych w jajnikach), które odpowiedzialne są za pojawianie się nieprzyjemnych objawów, często utrudniających codziennie funkcjonowanie. Zespół symptomów występujących w okresie menopauzy to objawy o charakterze krótkotrwałym: zaburzenia cyklu miesiączkowego, objawy naczynioruchowe (uderzenia gorąca, poty nocne), niedomogi układu moczowo-płciowego, zaburzenia emocjonalne, jak i długotrwałym: choroby układu sercowo-naczyniowego, osteoporoza, oraz inne dysfunkcje ogólnoustrojowe (zaburzenia funkcji układu pokarmowego, zmiany starcze skóry).

Nieprzyjemne objawy menopauzy można w łatwy sposób minimalizować, zażywając hormony, preparaty sojowe albo preparaty zawierające wyciąg z czerwonej koniczyny. Terapia hormonalna wieku menopauzalnego jest podstawową metodą leczenia objawów menopauzy, a jej celem jest uzupełnienie niedoboru estrogenów, co pozwala na przywrócenie komfortu i poprawę jakości życia kobiet w tym okresie. Zgodnie z aktualną wiedzą, podstawowymi wskazaniami do terapii hormonalnej są takie dolegliwości jak uderzenia gorąca, zmiany chorobowe dróg moczowych i rodnych, profilaktyka lub leczenie osteoporozy menopauzalnej. Jednakże terapia hormonalna może być stosowana jedynie po konsultacji z lekarzem, a decyzja o jej rozpoczęciu powinna być bardzo ostrożna, gdyż istnieje wiele przeciwwskazań do stosowania tej terapii, do których należą między innymi: choroba zakrzepowo – zatorowa, niewyjaśnione krwawienia z dróg rodnych, przebyte poważne choroby np. zapalenie wątroby, nowotwory piersi lub macicy.

Alternatywę terapii hormonalnej do leczenia objawów okresu menopauzy stanowią hormony roślinne, tzw. fitoestrogeny. Terapia ta może być zalecana kobietom z przeciwwskazaniami do klasycznej terapii hormonalnej, w przypadku słabo nasilonych objawów w okresie menopauzy, jako uzupełnienie aktualnie stosowanych hormonów, dla kobiet po 65 roku życia, u których nie należy już stosować hormonów oraz pacjentkom, które nie akceptują leczenia hormonalnego. Fitoestrogeny są naturalnymi związkami pochodzenia roślinnego o budowie i działaniu podobnym do naturalnych estrogenów. Bogatym źródłem tych substancji jest czerwone wino, jabłka, rabarbar ogrodowy, produkty zbożowe, czosnek, czereśnie, owoce granatu, czerwona koniczyna i soja, przy czym czerwona koniczyna zawiera dwukrotnie więcej izoflawonoidów niż soja.

Związki roślinne pochodzące z wyciągu z czerwonej koniczyny powodują łagodzenie nieprzyjemnych objawów takich jak uderzenia gorąca, pocenie nocne, zaburzenia snu, nastroju, rozszerzenie tętnic wieńcowych oraz zwiększają ochronę naczyń całego układu sercowo-naczyniowego. Działają również korzystnie na układ kostny i centralny układ nerwowy. Ich działanie na receptory estrogenowe jest jednak wielokrotnie słabsze od jajnikowych estrogenów, przez co unika się niepożądanych działań, które są obecne podczas klasycznej terapii hormonalnej. Obniżają także ciśnienie tętnicze krwi oraz stężenie „złego cholesterolu”, wywierają działanie ochronne na mięsień sercowy, hamują rozwój zmian miażdżycowych, zmniejszają ryzyko rozwoju osteoporozy oraz hamują rozwój nowotworów piersi, jelita grubego, skóry i płuc. Działają pobudzająco na receptory w ośrodkowym układzie nerwowym, redukują zmarszczki, działają przeciwzapalnie i regenerują komórki skóry, a tym samym opóźniają jej starzenie.

Amerykańskie Towarzystwo Menopauzy zaleca dzienne spożywanie fitoestrogenów w celu zapewnienia ochronnego wpływu na naczynia krwionośne, zmniejszenia stężenia cholesterolu we krwi, korzystnego wpływu na metabolizm kostny oraz łagodzenia objawów menopauzy. Nie należy również zapominać o aktywności fizycznej, zbilansowanej diecie wzbogaconej w ryby, warzywa, owoce, prawidłowym nawilżeniu organizmu (min. 2l niegazowanej wody mineralnej) oraz odrzuceniu używek (kawy, papierosów i alkoholu), aby łagodnie przetrwać „trudny” okres menopauzy.